PCB (Printed Circuit Board), Türkçesiyle baskılı devre kartı, elektronik komponentleri mekanik olarak taşıyan ve aralarındaki elektriksel bağlantıları bakır yollarla sağlayan karttır. Akıllı telefonlardan endüstriyel makinelere kadar neredeyse her elektronik cihazın içinde en az bir PCB bulunur.
Bu yazıda elektronikteki PCB’yi anlatıyoruz. Kimyada “PCB” kısaltması, poliklorlu bifenil adı verilen ve elektronik kartlarla ilgisi olmayan bir madde grubu için kullanılır.
PCB’nin Açılımı ve Türkçesi
PCB, İngilizce Printed Circuit Board ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede baskılı devre kartı, baskı devre veya kısaca devre kartı olarak da adlandırılır. Üzerine komponentleri monte edilmiş, çalışmaya hazır karta ise PCBA (Printed Circuit Board Assembly) denir.
PCB Ne İşe Yarar?
PCB’nin iki temel görevi vardır:
- Mekanik taşıyıcılık: Direnç, kondansatör, entegre devre ve konnektör gibi komponentleri sabit ve düzenli bir şekilde bir arada tutar.
- Elektriksel bağlantı: Komponentler arasındaki bağlantıları kablo yerine kart üzerindeki bakır yollarla sağlar; bu sayede devre küçük, tekrarlanabilir ve seri üretime uygun hale gelir.
Kablolarla tek tek bağlanan eski devrelerle karşılaştırıldığında PCB, cihazları hem daha küçük hem de daha güvenilir yapar.
PCB Hangi Malzemeden Yapılır?
Bir PCB katman katman üst üste gelen malzemelerden oluşur:
- Taban malzemesi (substrat): En yaygın olanı FR4 adı verilen cam elyaf takviyeli epoksidir. Isı yönetimi gereken LED kartlarında alüminyum, esnek kartlarda poliimid, yüksek frekanslı devrelerde özel düşük kayıplı malzemeler kullanılır.
- Bakır: Bağlantı yollarını ve pad’leri oluşturan iletken katmandır.
- Lehim maskesi (solder mask): Bakırı oksitlenmeye ve kısa devreye karşı koruyan, kartlara genellikle yeşil renk veren tabakadır.
- Serigrafi (silkscreen): Komponent konumlarını, değerlerini ve işaretleri gösteren yazı katmanıdır.
PCB Çeşitleri
Katman sayısına göre
- Tek katmanlı PCB: Bakır yalnızca bir yüzdedir; basit ve düşük maliyetli devrelerde kullanılır.
- Çift katmanlı PCB: Kartın iki yüzünde de bakır bulunur; yüzeyler arası bağlantı via adı verilen metalize deliklerle yapılır.
- Çok katmanlı PCB: Dört, altı veya daha fazla bakır katman içerir; yoğun ve yüksek hızlı devreler için tercih edilir. Ayrıntılar için çok katmanlı PCB sayfamıza bakabilirsiniz.
Yapısına göre
- Rijit PCB: Sert ve bükülmeyen, en yaygın kart tipidir.
- Esnek (flex) PCB: Bükülebilen yapısıyla dar ve hareketli alanlarda kullanılır.
- Rijit-esnek PCB: Rijit ve esnek bölümleri tek kartta birleştirir.
- Alüminyum (metal çekirdekli) PCB: Isıyı iyi dağıttığı için özellikle LED aydınlatma kartlarında tercih edilir.
Esnek kartların yapısını, rijit ve rijit-flex farkını Flex PCB Nedir? yazımızda anlattık.
PCB ile PCBA Arasındaki Fark
PCB, üzerinde komponent bulunmayan boş karttır. Komponentler bu kartın üzerine yerleştirilip lehimlendiğinde kart PCBA, yani dizgisi yapılmış elektronik kart olur. Boş PCB’yi çalışan bir karta dönüştüren bu işleme PCB dizgi denir. Elektronik kartın genel yapısını elektronik kart nedir yazımızda bulabilirsiniz.
PCB Nasıl Ortaya Çıkar?
Bir PCB’nin hayatı tasarımla başlar ve dizgiyle çalışan bir karta dönüşür:
- Tasarım: Devre şeması çizilir, komponentler yerleştirilir ve bağlantı yolları çizilir. Ayrıntılar: PCB tasarımı nasıl yapılır
- Üretim dosyaları: Tasarım, üreticinin okuyabileceği Gerber dosyalarına dönüştürülür.
- PCB üretimi: Bakır kaplı plakalar üzerinde yollar oluşturulur, delikler delinir, lehim maskesi ve serigrafi uygulanır.
- Dizgi: Komponentler SMD ve THT yöntemleriyle karta monte edilir ve lehimlenir.
- Test: Kart görsel, optik ve fonksiyonel testlerden geçirilir.
PCB Nerelerde Kullanılır?
PCB’ler hemen her sektörde kullanılır: tüketici elektroniği, otomotiv, endüstriyel otomasyon, enerji, medikal cihazlar, haberleşme, aydınlatma ve asansör sistemleri bunların başında gelir.
Sık Sorulan Sorular
PCB neyin kısaltması?
PCB, Printed Circuit Board yani baskılı devre kartı ifadesinin kısaltmasıdır.
PCB’nin Türkçesi nedir?
PCB’nin Türkçesi baskılı devre kartıdır; baskı devre veya devre kartı da denir.
PCB kart ile elektronik kart aynı şey mi?
Günlük kullanımda çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Teknik olarak PCB boş kartı, elektronik kart veya PCBA ise komponentleri monte edilmiş kartı ifade eder.
PCB neden yeşil renktedir?
Yeşil renk, bakırı koruyan lehim maskesinden gelir. Lehim maskesi mavi, kırmızı, siyah veya beyaz gibi farklı renklerde de üretilebilir.
Boş PCB’lerinizi Çin ofisimiz üzerinden ürettirmek için PCB üretimi, dizgi ve elektronik kart üretimi için PCB dizgi hizmetimizi inceleyebilir veya Gerber ve BOM dosyalarınızla iletişim formu üzerinden teklif isteyebilirsiniz.
