PCB dizgi teklifinin hızlı ve doğru hazırlanması, büyük ölçüde gönderdiğiniz dosyaların eksiksiz ve birbiriyle tutarlı olmasına bağlıdır. Eksik bir dosya veya BOM ile kart arasındaki bir uyumsuzluk, teklifin gecikmesine ve üretimde hatalara yol açabilir. Bu yazıda PCB dizgi için gereken dosyaları ve her birinde nelere dikkat etmeniz gerektiğini özetliyoruz.
PCB Dizgi İçin Gereken Temel Dosyalar
- Gerber dosyaları: Kartın katmanlarını, bakır yollarını, lehim maskesini ve serigrafiyi tanımlar.
- BOM listesi: Karta takılacak tüm komponentlerin listesidir.
- Pick-and-place (centroid) dosyası: Her komponentin kart üzerindeki konumunu ve yönünü verir.
- Montaj çizimi ve notlar: Polarite, özel montaj talimatları ve takılmayacak parçalar gibi bilgileri içerir.
- Test ve programlama dosyaları: Kart test edilecek veya yazılım yüklenecekse gereklidir.
Gerber Dosyaları
Gerber, PCB üretiminde kullanılan standart dosya formatıdır ve kartın her katmanı ayrı bir dosya olarak tanımlanır. Dizgi açısından özellikle lehim pastası (paste) katmanı önemlidir; stencil bu katmana göre üretilir. Gerber dosyalarınızı tasarım programınızdan dışa aktardıktan sonra bir Gerber görüntüleyici ile açıp katmanların eksiksiz olduğunu kontrol etmenizi öneririz. Ayrıntılar için Gerber dosyası nedir yazımıza göz atabilirsiniz.
BOM Listesi
BOM (Bill of Materials) listesinde her satırda en az şu bilgiler bulunmalıdır:
- Referans numaraları (ör. R1, R2, C5)
- Adet
- Değer ve paket bilgisi (ör. 10 kΩ, 0603)
- Üretici adı ve üretici parça numarası
- Varsa onaylı muadil parça numaraları
En sık karşılaşılan sorun, BOM’da yalnızca değer yazılıp üretici parça numarasının verilmemesidir. Bu durumda yanlış parça seçilme riski doğar. BOM yönetimi hakkında daha fazlası için BOM listesi yönetimi yazımızı inceleyebilirsiniz.
Pick-and-Place (Centroid) Dosyası
Pick-and-place dosyası, dizgi makinesinin her komponenti nereye ve hangi açıyla yerleştireceğini belirler. Dosyada referans numarası, X ve Y koordinatları, dönüş açısı ve kartın hangi yüzünde (üst/alt) olduğu yer alır. Çoğu PCB tasarım programı bu dosyayı otomatik olarak oluşturur; koordinat biriminin (mm veya mil) ve sıfır noktasının belirtilmesi işleri kolaylaştırır.
Montaj Çizimi ve Notlar
Montaj çizimi; polariteli komponentlerin yönünü, takılmayacak (DNP) parçaları, özel lehimleme veya yapıştırma gerektiren noktaları ve mekanik montaj talimatlarını gösterir. Özellikle elle yapılan THT dizgi adımlarında bu çizim hata riskini azaltır.
Dosyaları Göndermeden Önce Kontrol Listesi
- BOM’daki referans numaraları ile pick-and-place dosyası birebir eşleşiyor mu?
- Tüm komponentlerin üretici parça numarası var mı?
- Takılmayacak parçalar BOM’da açıkça işaretlendi mi?
- Gerber dosyalarında lehim pastası katmanı mevcut mu?
- Kartın revizyon numarası tüm dosyalarda aynı mı?
- Sipariş adedi ve istenen teslim süresi belirtildi mi?
Sık Sorulan Sorular
Gerber olmadan dizgi yaptırabilir miyim?
Hayır. Stencil üretimi ve kartın doğrulanması için Gerber dosyaları gerekir. Tasarım programınızın kendi formatındaki dosya da bazı durumlarda kullanılabilir, ancak standart format Gerber’dir.
Pick-and-place dosyası yoksa ne olur?
Bazı durumlarda tasarım dosyalarından oluşturulabilir; ancak bu ek süre gerektirir ve hata riskini artırır. Mümkünse tasarım programınızdan dışa aktarmanız en sağlıklısıdır.
Dosyalarımın gizliliği nasıl korunur?
SCE Elektronik olarak gönderdiğiniz tasarım dosyalarını yalnızca teklif ve üretim için kullanır, üçüncü kişilerle paylaşmayız.
Dosyalarınız hazırsa info@sceelektronik.com adresine gönderin veya iletişim formunu doldurun; PCB dizgi projeniz için Türkiye genelinde özel teklif hazırlayalım.
