Direnç renk kodu, bacaklı (THT) dirençlerin değerini, toleransını ve bazen sıcaklık katsayısını gövde üzerindeki renkli bantlarla gösteren standart bir işaretleme sistemidir. İlk bantlar değerin rakamlarını, sonraki bant çarpanı, en sağdaki bant ise toleransı verir. Örneğin sarı, mor, kırmızı ve altın bantlı bir direnç 47 × 100 = 4,7 kΩ, ±%5‘tir. Aşağıdaki hesaplayıcı renkleri değere, değeri renklere çevirir ve SMD dirençlerin üzerindeki kodları (103, 4702, 4R7, 01C gibi) çözer.
Renk kodundan direnç değerine
–
Değerden renk koduna
Örnek: 220, 4,7k, 4k7, 1M, 0,47
SMD direnç kodu çözücü
Örnek: 103, 4702, 4R7, R10, 01C
–
Direnç renk kodu nasıl okunur?
- Okuma yönünü bulun: Tolerans bandı (çoğunlukla altın veya gümüş) sağa gelecek şekilde direnci tutun. Tolerans bandı genellikle diğerlerinden biraz daha uzakta ve gövdenin ucuna daha yakındır. Altın ve gümüş hiçbir zaman ilk bant olmaz.
- Rakamları yazın: 4 bantlı dirençte ilk iki bant, 5 ve 6 bantlı dirençte ilk üç bant değerin rakamlarıdır.
- Çarpanla çarpın: Rakamlardan sonraki bant çarpandır. Rakamları bu değerle çarparak direnci ohm cinsinden bulursunuz.
- Toleransı okuyun: Sonraki bant, gerçek değerin yazılı değerden ne kadar sapabileceğini gösterir.
- Sıcaklık katsayısı (6 bant): Altıncı bant, sıcaklık her 1 °C değiştiğinde direncin milyonda kaç (ppm) değişeceğini verir.
Direnç renk kodu tablosu
| Renk | Rakam | Çarpan | Tolerans | Sıcaklık katsayısı |
|---|---|---|---|---|
| Siyah | 0 | ×1 | – | 250 ppm/K |
| Kahverengi | 1 | ×10 | ±%1 | 100 ppm/K |
| Kırmızı | 2 | ×100 | ±%2 | 50 ppm/K |
| Turuncu | 3 | ×1 k | – | 15 ppm/K |
| Sarı | 4 | ×10 k | – | 25 ppm/K |
| Yeşil | 5 | ×100 k | ±%0,5 | 20 ppm/K |
| Mavi | 6 | ×1 M | ±%0,25 | 10 ppm/K |
| Mor | 7 | ×10 M | ±%0,1 | 5 ppm/K |
| Gri | 8 | ×100 M | ±%0,05 | 1 ppm/K |
| Beyaz | 9 | ×1 G | – | – |
| Altın | – | ×0,1 | ±%5 | – |
| Gümüş | – | ×0,01 | ±%10 | – |
| Bant yok | – | – | ±%20 | – |
4, 5 ve 6 bantlı dirençler
| Bant sayısı | Bantların anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| 4 bant | 2 rakam, çarpan, tolerans | Sarı (4), mor (7), kırmızı (×100), altın (±%5) = 4,7 kΩ ±%5 |
| 5 bant | 3 rakam, çarpan, tolerans | Kahverengi (1), siyah (0), siyah (0), kırmızı (×100), kahverengi (±%1) = 10 kΩ ±%1 |
| 6 bant | 3 rakam, çarpan, tolerans, sıcaklık katsayısı | Turuncu (3), turuncu (3), siyah (0), kahverengi (×10), kahverengi (±%1), kırmızı (50 ppm/K) = 3,3 kΩ ±%1 |
4 bantlı dirençler genellikle ±%5 toleranslı karbon film dirençlerdir. 5 ve 6 bantlı dirençler ise çoğunlukla ±%1 veya daha hassas metal film dirençlerdir; üçüncü rakam bandı daha hassas değerlerin yazılabilmesini sağlar. Tek siyah bantlı direnç 0 Ω’dur ve kartta köprü olarak kullanılır. Direnç türlerini, SMD dirençlerin kılıfa göre güç değerlerini ve direnç seçimini direnç nedir rehberimizde anlattık.
SMD direnç kodları nasıl okunur?
Yüzey montaj (SMD) dirençler renk bandı yerine üzerlerine basılan rakam ve harflerle işaretlenir. 0402 ve daha küçük kılıflar çoğunlukla hiç işaret taşımaz; değerleri makara etiketinden ve BOM listesinden takip edilir. Kılıf ölçüleri için SMD kılıf boyutları tablomuza bakabilirsiniz.
3 haneli kod
İlk iki hane rakamları, üçüncü hane eklenecek sıfır sayısını gösterir. 103 = 10 × 10³ = 10 kΩ, 472 = 4,7 kΩ, 221 = 220 Ω. Dikkat: 220 kodu 220 Ω değil, 22 × 10⁰ = 22 Ω’dur. Bu kod genellikle ±%5 toleranslı dirençlerde kullanılır.
4 haneli kod
İlk üç hane rakamları, dördüncü hane sıfır sayısını gösterir. 1002 = 100 × 10² = 10 kΩ, 4701 = 4,7 kΩ, 1000 = 100 Ω. Genellikle ±%1 toleranslı dirençlerde kullanılır.
R harfli kod
R harfi ondalık virgülün yerini gösterir: 4R7 = 4,7 Ω, R10 = 0,1 Ω, 0R veya 000 = 0 Ω (köprü direnç). Akım ölçmede kullanılan düşük değerli şönt dirençlerde sık görülür.
EIA-96 kodu
Küçük kılıflı ±%1 dirençlerde iki rakam ve bir harften oluşan EIA-96 kodu kullanılır. İki rakam, E96 değer listesindeki sırayı (01 = 100, 02 = 102 … 96 = 976); harf ise çarpanı gösterir. Örneğin 01C = 100 × 100 = 10 kΩ, 68X = 499 × 0,1 = 49,9 Ω. Hesaplayıcı tüm E96 listesini içerir. Kondansatörlerdeki 104, 473 gibi kodların okunuşu için kondansatör kodları rehberimize bakabilirsiniz.
| Harf | Z | Y (veya R) | X veya S | A | B veya H | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Çarpan | ×0,001 | ×0,01 | ×0,1 | ×1 | ×10 | ×100 | ×1 k | ×10 k | ×100 k |
Standart direnç değerleri (E serileri)
Dirençler her değerde üretilmez; değerler toleransa göre belirlenmiş standart serilerden seçilir. ±%10 toleranslı E12 serisinde her onluk dilimde 12 değer bulunur: 10, 12, 15, 18, 22, 27, 33, 39, 47, 56, 68, 82. ±%5 toleranslı E24 serisine 11, 13, 16, 20, 24, 30, 36, 43, 51, 62, 75 ve 91 eklenir. ±%1 toleranslı dirençler ise 96 değerli E96 serisinden seçilir. Bu yüzden 4,7 kΩ veya 10 kΩ gibi değerlere sık rastlanırken 5 kΩ gibi bir değer E24 serisinde yoktur. Bir LED için gereken direnci ve en yakın standart değeri LED direnç hesaplayıcımızla bulabilirsiniz. Elinizdeki iki standart direnci seri ya da paralel bağlayarak ara bir değer elde etmek için seri ve paralel direnç hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.
Renk kodunu ölçerek doğrulayın
Bantların renkleri ışıkta ya da eskimiş dirençlerde karışabilir; kahverengi ile kırmızı, turuncu ile kırmızı en sık karıştırılan çiftlerdir. Emin olamadığınızda dijital multimetrenin ohm kademesiyle ölçün. Direnci kart üzerindeyken ölçerseniz, paralel bağlı diğer komponentler sonucu düşürebilir; doğru ölçüm için direncin en az bir bacağını devreden ayırın.
Sık sorulan sorular
Direnç renk kodu hangi taraftan okunur?
Altın veya gümüş tolerans bandı sağda olacak şekilde soldan sağa okunur. Tolerans bandı yoksa, gövdenin ucuna daha yakın olan bant ilk banttır.
103 direnç kaç ohm?
103 kodlu SMD direnç 10 × 10³ = 10.000 Ω, yani 10 kΩ’dur. Aynı mantıkla 102 = 1 kΩ, 104 = 100 kΩ’dur.
Altın bant ne anlama gelir?
Son bantta altın ±%5 toleransı gösterir. Çarpan bandında ise ×0,1 anlamına gelir; örneğin sarı, mor, altın, altın bantlı direnç 4,7 Ω ±%5’tir.
0 ohm direnç ne işe yarar?
Kartta iki noktayı birbirine bağlayan bir köprüdür. Tek katmanlı kartlarda yolların üzerinden geçmek, üretimde farklı seçenekleri aynı kartla sunmak veya ölçüm noktası bırakmak için kullanılır. Dizgi makinesi tarafından diğer dirençler gibi yerleştirilebilmesi tel köprüye göre avantajıdır.
Üretimde direnç seçimi
Seri üretimde her direnç; değeri, toleransı, güç değeri ve kılıfıyla birlikte BOM listesinde tanımlanır. Değer doğru olsa bile kılıf ya da tolerans farklıysa kart beklenen gibi çalışmayabilir. Kartınızın komponentlerini komponent tedariği hizmetimizle sağlayabilir, dizgisi için SMD dizgi sayfamızı inceleyebilirsiniz. Tasarım aşamasında akım taşıyan yollar için PCB yol genişliği hesaplayıcımız da işinize yarayabilir.
Kartınızın ilk örneklerini prototip üretim hizmetimizle çıkarabilir, Gerber ve BOM dosyalarınızla teklif isteyebilirsiniz.
Diğer ücretsiz hesaplayıcılarımızı ve tablolarımızı Elektronik Hesaplama Araçları sayfamızda bir arada bulabilirsiniz.
